Yangınlar artıyor personel azalıyor: Mevt riski ve mobbing kıskacında çalışma

Nur Kaplan

ANKARA – Yaz aylarının başlamasıyla bilhassa kıyı bölgelerinden orman yangını haberleri de gelmeye başladı. Yangınlara müdahale ederken alanda vefat tehlikesiyle karşı karşıya çalışan orman yangın çalışanlarının rolü, bilançonun ağır olmaması için kritik ehemmiyete sahip. Orman yangınlarıyla çaba edecek personel sayısının son yıllarda azalması yahut süreksiz emekçi olarak çalıştırılmaları yangınla gayret çalışmalarının yetersiz olabileceği tartışmalarına neden oldu.

‘YANGIN EMEKÇİSİ BABAMI GETİRİN’

Orman Genel Müdürlüğü 2021 Yılı Faaliyet Raporu’nda yer alan datalara nazaran 2020 yılında 9 bin 89 olan daima emekçi sayısı, 2021 yılında 8 bin 436’ya düştü. 2020 yılında 8 bin 197 olan süreksiz emekçi sayısı ise 2021’de 10 bin 90’a çıktı. Yangın sayısı her geçen gün artarken daima personel sayısının azalıp süreksiz personel sayısının artması yangına müdahale eden grupların iş yükünde artışı da beraberinde getiriyor.

2014 yılından bu yana takımsız bir biçimde süreksiz olarak orman personelliği yapan Ali T. geçen yılki orman yangınlarında beş kere mevtle burun buruna geldiğini, ölen arkadaşlarının olduğunu söylüyor: “O sırada helalleşmek için işletme müdürünü ve eşimi aradım. Kızım 10 günün sonunda müdür yardımcısına giderek ‘babamı getirin’ dedi. O gece bizi Antalya’dan çektiler…”

Orman yangınları için gittikleri bölgenin toplumsal tesislerinde konakladıklarını söyleyen Ali T., orada akşam saat 20.00’ye kadar kalmaları için doküman imzaladıklarını lakin gece 02.00’de yangın çıktığında gitmelerine karşın mesai fiyatı alamadıklarını belirtip şöyle devam ediyor: “Bizim çizelgede mesai saat 20.00’de biter muharrir. Lakin devamlı yangına hazır olacağımıza dair imza atıyoruz. Mesai bitse bile bırakmıyorlar. Gitmezsek mobbing uyguluyorlar. Bazen 4-5 gün meskenin 10 kilometre ötesinde, hiç meskene gitmeden beklediğim oluyor. Yangınlarda çok sıkıntı kurallarda misyon yapıyoruz. Ben şu an uyku ilacı kullanıyorum. Devamlı çabuk etmek zorundasınız, heyecan var. Kaza yapma oranınız çok yüksek.”

‘BİZDE ÖLEN ÖLDÜĞÜYLE KALIYOR’

Geçici orman yangın personellerinin 9 ay 29 gün kontratlı olduğunu söyleyen Ali T., takımsız bir halde ağır şartlarda çalıştıklarını söz ediyor. Pek çok personel arkadaşının iki ay hiç çalışmadan kredi kartıyla, yüksek ölçüde borç içinde geçinmeye çalıştığından kelam eden Ali T., “Bize ‘12 ay çalışacaksınız’ diyorlar lakin ‘kadro vereceğiz’ demiyorlar. Yarın ne olacağımız aşikâr değil. Bir de bizimki tam ‘tehlikeli iş’ olarak da geçmiyor. Bizde ölen öldüğüyle kalıyor. On ay çalışıp, iki ay iş aramak zorundasın. Patronlarla ‘iki ay sonra çıkacağım’ diye de konuşamazsın. Birden fazla arkadaşımızın meskeni kira, 100 bin lira borcu olan arkadaşlarımız var” diyor.

‘KARA EMEKÇİSİ OLMADAN BU YANGINLAR SÖNMEZ’

ORMAN-İŞ Genel Lideri Birol Gök ise Türkiye’de yangına müdahale eden 7 bin orman çalışanı olduğunu, alanda yer alan emekçilerin uçak ve helikopter müdahalesinden çok daha büyük kıymete sahip olduklarını tabir etti. Gök, “Yangın birinci çıktığında helikopterlerin söndürmesi çok büyük tesir ama yangın büyüdükten sonra ne uçak ne helikopterin yararı olur. Havadan gelen su buharlaşıyor. Kara personeli olmadığı sürece bu yangınlar sönmez” diyerek personel sayısının arttırılması gerektiğini belirtti.

15 YILDIR TAKIM BEKLEYENLER, İHALEYLE ALINAN DENEYİMSİZ PERSONELLER…

Orman yangın çalışanlarının her vakit yangına hazırlıklı olduklarını, işe girmeden evvel aşikâr bir kurstan geçtiklerini söyleyen Gök, 15 yıldır birebir işi yapan çalışanların takımsız olmalarından şikâyet etti. Ormanda yalnızca yangın değil, dikim yahut yangın münasebetiyle bozulan alanları düzeltme üzere işlerin de olduğunu söz eden Gök, kasım ayından sonra çıkarılan süreksiz çalışanların bu işleri yapabileceğini söyledi.

Orman Genel Müdürlüğü’nün kâfi teçhizata sahip olduğunu ama emekçi sayısının yetersiz kaldığını söz eden Gök, ihaleyle personel alımlarına karşı durduklarını vurguladı: “Orman yangınlarında canhıraş çalışan çalışanların ihaleyle alınması büsbütün yanlış. Bunlar müteahhit eliyle, ihaleyle yapılacak işler değil. Deneyim ister. Siz kalkıp müteahhide verip, üç günlük emekçiyi aldığınız vakit hem emekçiyi hem de ormanı yakarsınız. Orman Genel Müdürlüğü evvelki yıllarda olduğu üzere ihaleyle değil, kendi içinde eleman yetiştirmelidir. İhaleyle emekçi alarak hem ormanı hem emekçisinin yanmasına sebep olursunuz” diye konuştu.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.