Devasa Kıtasal Ayrılma: Yeni Okyanus Oluşuyor – 27 Nisan 2026 – Hakan Kaplan
Etiyopya ve Kenya arasında yaklaşık 500 kilometre uzunluğunda uzanan Turkana Havzası’ndaki yer kabuğu incelmesi, bölgedeki tektonik hareketlerin büyüklüğünü gözler önüne serdi. ORIGO tarafından yayımlanan bilimsel verilere göre, Afar Yaylaları’ndan Mozambik’e kadar uzanan geniş fay sistemi, Afrika ve Somali tektonik plakalarının birbirinden uzaklaştığını gösteriyor. Normalde 35 kilometre kalınlığındaki yer kabuğunun, çöküntü merkezinde 13 kilometreye kadar düştüğü tespit edildi ve bu durum kıtanın ayrışma sürecinin geri dönülmez bir aşamaya ulaştığını kanıtlıyor.
Tektonik plakaların yıllık hareket hızı ise yaklaşık 4,7 milimetre olarak belirlendi. Bu hareket, insan gözünün algılayamayacağı kadar küçük olsa da, jeolojik zaman diliminde kıta bütünlüğünü tehdit eden önemli bir değişim olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, mevcut fay hattının gelişim hızının “okyanuslaşma” adı verilen yeni bir evreye geçişin habercisi olduğunu vurguluyor.
Bilimsel projeksiyonlar, yer kabuğundaki bu incelmenin yeni bir okyanusun doğuşuna zemin hazırlayacağını öngörüyor. Kabuğun tamamen ayrıldığı bölgelerde derinlerden gelen magmanın soğuyarak yeni bir okyanus tabanı oluşturması bekleniyor. Sonuç olarak, Afrika’nın doğu kısmının ana kıtadan tamamen koparak yeni bir ada haline geleceği ve iki kara parçası arasında yeni bir okyanus havzasının ortaya çıkacağı öngörülüyor.
Araştırmacılar, Doğu Afrika’daki bu parçalanmanın aniden gerçekleşen bir olay olmadığını, aksine milyonlarca yıla yayılan kademeli bir süreç olduğunu ifade ediyor. Fay hattının mevcut durumu “ileri aşama” olarak tanımlansa da, tam ayrılmanın ve okyanus oluşumunun tamamlanması için jeolojik zamanın akışına ihtiyaç olduğu belirtildi.
