Türkiye’de son sekiz senedir üretim ve ihracatta büyük bir ivme kazanan Türk somonu, dünya genelinde dikkat çeken su ürünleri arasında kendine yer buldu. Rusya, Japonya, Vietnam, Kanada ve Avrupa pazarlarında ciddi bir talep gören Türk somonu, 2025 yılında yaklaşık 520 milyon dolarlık ihracat geliri elde ederek sektörün “parlayan yıldızı” konumuna yükseldi. Aslında gökkuşağı alabalığı türü olan ve “Türk somonu” markasıyla global pazara sunulan bu balık, yaklaşık 20 aylık bir üretim döngüsünün ardından tüketicilere ulaşıyor. Üretim sürecinde balıklar, ilk olarak 13 ay tatlı sularda yetiştiriliyor. Sonrasında deniz suyu adaptasyonuna tabi tutulan balıklar, Eylül-Ekim aylarında Karadeniz’e bırakılıyor ve yaklaşık 7 ay boyunca denizde büyütülüyor. Deniz suyu sıcaklığı ortalama 23 dereceye ulaştığında, hasat edilen balıklar yumurtadan çıktıktan yaklaşık 20 ay sonra paketlenerek ihracata hazır hale geliyor.
İHRACAT YILIN İLK ÇEYREĞİNDE 91 MİLYON DOLARI GEÇTİ
Karadeniz’deki kafeslerde yetiştirilen Türk somonu, yılın ilk çeyreğinde dış pazarda güçlü bir talep gördü. Ocak-Mart dönemi itibarıyla Türkiye’den 19 ülkeye gerçekleştirilen somon ihracatı, hem miktar hem de gelir açısından geçen yılın üzerine çıktı. İlk çeyrekte Türkiye, 13 bin 599 ton Türk somonu ihraç ederken, bu satışlardan 91 milyon 61 bin 416 dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı döneminde ise 11 bin 879 tonluk ihracat karşılığında 84 milyon 258 bin 203 dolar kazanç sağlamıştı. Bu verilere göre, Türk somonu ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 14, değerde ise yüzde 8 artış gösterdi.
“YUMURTADAN 20 AY SONRA PAKETE GİRİYOR”
Türk somonunun son sekiz yıl içerisinde hızlı bir gelişim sergilediğini belirten Politek Su Ürünleri Genel Müdür Yardımcısı Talha Altun, “Dünya pazarlarında Türk somonu inovasyonu markası ile önemli bir arz açığını doldurduk. Şu anda birçok ülke tarafından beğenilerek tüketiliyor. Yaklaşık 7 aylık üretim sürecine sahibiz.” dedi. Altun, Türk somonunun teknik detaylarını da aktararak, “Gökkuşağı alabalığı cinsinden olan bu balık, ömrünün yaklaşık 13 ayını tatlı suda geçiriyor, ardından tuzlu su adaptasyonu ile Karadeniz’de 7 ay büyütülüyor. 20 aylık bir döngüde hasat yapıyoruz. Yumurtadan çıkışından 20 ay sonra pakete giriyor.” ifadelerini kullandı.
“2030 YILINA KADAR 1 MİLYAR DOLAR İHRACAT HEDEFİMİZ VAR”
Türk somonu üretiminin yaklaşık 100 bin ton seviyelerinde olduğunu belirten Altun, “Norveç somonu Atlantik somonu türünden, biz ise gökkuşağı alabalığı üretiyoruz. İki tür arasında lezzet ve kalite açısından farklılıklar var; Türk somonu daha fazla Omega 3-6 ve yağ içeriğine sahip.” diye konuştu. Norveç somonu üretiminin 1940’larda başladığını ve 2 milyon tona yakın bir üretim gerçekleştirdiğini hatırlatan Altun, Türk somonunun hala gelişme aşamasında olduğunu vurgulayarak, “2030 yılına kadar yaklaşık 1 milyar dolar ihracat hedefimiz var.” dedi.
